بهاء الدّين محمد بن حسن بن اسفنديار كاتب آملى طبرى ، ابن اسفنديار : ( زنده در سال 613 ق ) از زندگانى او اطلاع خيلى كمى در دست است و همانست كه از مقدمهء او بر تاريخ ميهن خود طبرستان تأليف كرده و مستفاد مىشود كه در سال 606 پس از شنيدن خبر كشته شدن آقاى خود رستم بن اردشير فرمانرواى طبرستان از بغداد بعراق عجم برگشته و مدت دو ماه در رى با كمال اندوه در كتابخانه‌ها بمطالعه و جمع‌آورى مدارك كتاب تاريخ خود بسر برده و پس از آن مدت پنج سال در خوارزم مانده و در آنجا مدارك ديگرى در دكان بعضى از كتابفروشها بدست آورده كه نامهء ( تنسر ) اردشير بابكان خطاب به ( گشنسب ) فرمانرواى طبرستان در ميان آنها بوده و تاريخ خود را به اين نامه شروع كرده و پس از آن مختصر از مهمترين صفات وطن خود تعريف مىكند و بعد از تاريخ طبرستان در دورهء وشمگير و آل بويه و از دورهء تسلط غزنويان و سلجوقيان دومين سلسلهء بومى باوندى صحبت مىكند و در اينجا كتاب خود را خاتمه مىدهد ( دائرةالمعارف خليلى ص 138 ) وى از مردم شهر آمل و نخستين نويسندهء تاريخ طبرستان و دورهء اسلامى است و پس از تحصيلات مقدماتى در آمل ببغداد رفت و مدتها در آنجا بود . بسال 606 از بغداد به رى آمده و چند ماهى در رى بود و بعد بآمل آمد به طرف خوارزم رفت ( تاريخ طبرستان پيش از اسلام ، ص 137 )